صرفه جویی با تراریخته (GMO)

دانشمندان در آزمایشگاه ملی اوک ریج آمریکا، مجموعه ای از ژن های مقاوم به خشکی در برخی گیاهان را شناسایی کردند. این ژن ها گیاهان مقاوم به خشکی را قادر به زنده ماندن در شرایط نیمه خشک می کنند.

با توجه به اینکه در شرایط کم‌آبی کنونی کشاورزی عمده آب شیرین موجود را مصرف می‌کند، تولید گیاهان مقاوم به خشکی کمک قابل توجهی به حفظ منابع طبیعی و محیط زیست خواهد کرد .

کشاورزی بزرگترین مصرف کننده آب شیرین جهان است

دسترسی به منابع آب تمیز به علت شهرنشینی، رشد جمعیت و تغییرات آب و هوایی از عواملی هستند که باعث کاهش منابع آبی پاک شده اند. این مسئله چالشی برای محیط زیست محسوب می شود. تولید گیاهان تراریخته که با استفاده از روش مهندسی ژنتیک قابلیت فتوسنتز به شیوه گیاهان CAM را پیدا کرده اند، می تواند مصرف آب را در کشاورزی کاهش دهد. علاوه بر این، سبب افزایش انعطاف پذیری گیاهان در شرایطی که منابع آب کمتر از حد مطلوب است شود.

گیاهانی که می توانند در مناطق خشک، بیابانی و کم آب رشد کنند به نوعی فرایند سوخت و ساز مجهز شده‌اند که طی آن دی اکسید کربن تنها در طول شب توسط گیاه جذب می‌شود و در طول روز روزنه‌های هوایی گیاه برای جلوگیری از تبخیر اضافی آب بسته می‌شوند.
این فرم از فتوسنتز، متابولیسم اسید کراسولاسه
(CAM) نام دارد و طی میلیونها سال تکامل یافته است. این ساز و کار در گیاهانی مانند ارکیده و آناناس دیده می شود.

دکتر ژیاهوآن ینگ، سرپرست این تیم تحقیقاتی، گفت: مکانیسم CAM یک مکانیزم اثبات شده برای افزایش بهره وری استفاده از آب در گیاهان است.

وی تاکید کرد:اکنون با شناسایی مکانیسم فتوسنتز CAM ما می توانیم فرآیندهای متابولیک را در محصولاتی مانند برنج، گندم، سویا و صنوبر که آب زیادی مصرف می کنند مهندسی کنیم و به این ترتیب گیاهانی با سازگاری بیشتر به شرایط خشکی تولید کنیم.

جری توسان، هماهنگ کننده و مدیر اجرایی مرکز نوآوری های بیوانرژی می گوید: مطالعه ژنوم گیاهانی که در مصرف آب کارایی بالایی دارد می‌تواند به تولید گیاهان تراریخته‌ای منجر شود که بتوانند از آب شور استفاده کنند و در شرایطی که دسترسی به آب های پاک کمتر است توانایی رشد کردن داشته باشد. با شناسایی مکانیزم های بهره وری استفاده از آب، می‌توانیم این ویژگی را به گیاهان زراعی انتقال دهیم.
برای آبیاری این گیاهان تراریخته از آب غیرشرب استفاده می‌شود و آب آشامیدنی را برای نوشیدن صرفه جویی می‌کنیم
.

نگرانی هایی در مورد استفاده از این گیاهان تراریخته وجود دارد که محققان خاطرنشان کردند در این روش یک یا چند ژن به گیاه اضافه می شود تا محصول در مقابل تغییرات آب و هوایی مقاوم تر شود و ماندگاری و کیفیت آن افزایش یابد و محصول این ژن ها پروتئین است که در بدن جذب خون می شود و تا امروز هیچ گزارشی وجود ندارد که این گیاهان سلامت انسانی را به خطر انداخته باشد.

بستر تولید محصولات تراریخته در کشور فراهم است

دکتر منصور امیدی، استاد پردیس کشاورزی دانشگاه تهران در نشست (گیاهان تراریخته بایدهاونبایدها) که در پردیس کشاورزی دانشگاه تهران برگزار شد، عنوان کرد: تامین امنیت غذایی، کمبود منابع آبی، تغییرات اقلیمی و افزایش جمعیت از چالش های پیش روی کشاورزی است و زیست فناوری یکی از علومی است که می تواند برای مقابله با این چالش ها به یاری انسان بیاید.

دکتر امیدی در ارتباط با مخالفت کسانی که با تولید گیاهان با استفاده از کشت بافت هستند افزود: محصولات تراریخته ظرفیت های بسیار زیادی دارند و علم در هر صورت مسیر خود را باز می کند.علم متعلق به یک شخص یا یک کشور نیست و امروز بستر تولید محصولات تراریخته در کشور ما بسیار فراهم است.

مزایای محصولات تراریخته

مبارزه با فقر و گرسنگی، کاهش دی اکسید کربن، کمک به حفظ تنوع زیستی

دکتر امیر موسوی ،عضو هیات علمی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، درباره جنبه های اخلاقی محصولات غذایی تراریخته عنوان کرد: دستاوردهای زیست فناوری از سال ۲۰۰۰ شروع شده است و تولید داروهای نوترکیب، استفاده از سلول های بنیادی از دستاوردهای بیوتکنولوژی محسوب می شود.

دکتر موسوی با بیان اینکه ۷۷ درصد سویا و ۳۰ درصد از سطح زیر کشت ذرت در جهان تراریخته هستند، افزود: بر طبق گزارش های رسمی، سالیانه ۵ تا ۱۰ ملیون تن واردات سویا و ذرت به کشور داریم. وی ادامه داد اینکه عده ای می گویند سویا و ذرت غیر تراریخته به کشور وارد شود، مبنای صحیحی ندارد. چون تولیدات غیر تراریخته این محصولات، مازاد بر نیاز کشورهای تولید کننده آنها نیست.

دکتر موسوی در ادامه افزود در سال ۲۰۱۷، ۴۱۳۳ مورد مجوز برای محصولات تراریخته از سوی ۹۷ کشور صادر شده است و بیشترین مجوز برای مصرف این محصولات را کشور ژاپن صادر کرده است. وی همچنین عنوان کرد: بیشترین محصولی که مجوز دریافت کرده ذرت تراریخته است.

عضو هیات علمی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، از جمله مزایای محصولات تراریخته را افزایش درآمد کشاورزان، مبارزه با فقر و گرسنگی، کاهش دی اکسید کربن، کمک به حفظ تنوع زیستی دانست.

وی با بیان اینکه برنج تراریخته و میوه تراریخته در کشور وجود ندارد، گفت: نباید با طرح بحث های غیر علمی از مسیر درست ارزیابی های علمی این محصولات منحرف شد.

استفاده از فناوری های نوین اجتناب ناپذیر است

در پایان نشست، دکتر هوشنگ علیزاده عضو هیات علمی دانشگاه تهران، با تاکید بر اینکه برای تامین رفاه و ایجاد امنیت غذایی برای جمعیت رو به افزایش جهان استفاده از فناوری های نوین اجتناب پذیر است، گفت با رعایت کامل قوانین ایمنی زیستی و ارزیابی های دقیق می توان از علم مهندسی ژنتیک بهره برد .

استفاده از مهندسی ژنتیک در کنار شیوه های سنتی اصلاح نباتات ضرورت دارد

دکتر رهنما عضو هیات علمی پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی نیز با بیان اینکه مهندسی ژنتیک یک فناوری نوین است، عنوان کرد که این فناوری در کنار دیگر فناوری ها همچون اصلاح نباتات و کشت ارگانیک ابزاری برای توسعه کشاورزی کشور است .

قبلی «
بعدی »
ملیکا طالعی

دانشجوی رشته مهندسی انرژی (دانشگاه علوم و تحقیقات) فعال حوزه انرژی و محیط زیست

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *